Mətni necə oxumalı?
Əvvəl sualları nəzərdən keçirin, sonra mətni oxuyun. Hər sualın cavabı mətndə yazılan məlumata əsaslanır; öz fikrinizi mətnə əlavə etməyin.
Mövzu — mətnin “nə haqqında” olduğu, əsas fikir isə müəllifin “nə demək istədiyi”dir. Başlıq mövzu və ya əsas fikri qısa əks etdirməlidir.
Sual tipləri
Faktoloji sual: “Mətnə görə...” — cavab mətndən birbaşa tapılır. Nəticə sualı: “Mətndən hansı nəticə çıxır?” — fikir mətndə dolayı yolla verilir.
Kontekstdə söz mənası: sözü ətraf cümlələrə baxaraq izah edin. “Mətndə YOXDUR” tipli suallarda variantları mətnlə tək-tək yoxlayın.
Mətn tipləri
Təsvir (nə necədir?), rəvayət (nə baş verdi? — hadisələrin ardıcıllığı), mühakimə (niyə? — səbəb və nəticə). Üslublar: bədii, elmi, publisistik, rəsmi-işgüzar, danışıq.
